Pijpkleurcodering: ASME A13.1, ISO, BS en kunststof pijpkleuren uitgelegd

Normen voor buiskleurcodering in één oogopslag

Twee kleuren die er op een pijpenrek identiek uitzien, kunnen verschillende dingen betekenen, afhankelijk van de standaard erachter. De kleurcodering van leidingen volgt een van twee logica's: sorteren op gevaar of sorteren op inhoud.

De Amerikaanse norm, ASME A13.1, werkt op basis van gevaar. Een leiding die aardgas vervoert en een leiding die waterstof vervoert, hebben hetzelfde gele label omdat beide brandbaar zijn. ISO14726 en BS 1710 werken op inhoud. Elke stof krijgt zijn eigen basiskleur, dus zuren en logen zijn violet en stoom zilvergrijs, ongeacht hoe gevaarlijk ze zijn.

Brandbeveiligingsleidingen (rood), drinkwater (groen) en perslucht (blauw of lichtblauw) zijn consistent in de grote schema's. Stoom, chemicaliën en brandstoffen zijn de gebieden waar ze uiteenlopen, en dat is waar fouten optreden bij internationale projecten.

ASME A13.1 kleurenkaart en wat deze omvat

ASME A13.1, Schema voor de identificatie van leidingsystemen , is de referentie voor industriële, commerciële en institutionele gebouwen in de Verenigde Staten. De geschiedenis gaat terug tot 1928 en de huidige editie is 2023. Volgens ANSI's samenvatting van de herziening van A13.1-2023 , die editie herzag de kleurentabel, breidde het legendagedeelte uit en verplaatste de standaard naar continu onderhoud.

Bij elk label wordt een achtergrondkleur gecombineerd met een tekstkleur. De achtergrond vertelt een werknemer in één oogopslag de gevarenklasse en de legenda geeft de exacte inhoud weer.

Er zijn nog vier combinaties, gebouwd op een paarse, witte, grijze en zwarte achtergrond, zodat de faciliteiten zichzelf kunnen definiëren. Stoom komt meestal hier terecht, daarom kunnen twee fabrieken in dezelfde stad het anders markeren.

De standaard kent ook grenzen. Het is niet van toepassing op ondergrondse pijpleidingen of elektrische leidingen, dus een kleurenschema voor een ondergronds netwerk moet ergens anders vandaan komen. Hoofdstuk zes dekt die leemte af.

ISO 14726 en BS 1710: Kleur op inhoud

Waar A13.1 vloeistoffen groepeert op basis van gevaar, geven ISO 14726 en BS 1710 elke stoffamilie een vaste basiskleur. Water is groen, stoom is zilvergrijs, lucht is lichtblauw, oliën en brandbare vloeistoffen zijn bruin en zuren en alkaliën zijn violet. Brandbeveiliging is onder beide rood.

BS 1710 voegt identificatiekleuren toe bovenop de basiskleur, aangebracht als banden, om de ene dienst van de andere binnen dezelfde familie te scheiden. Twee waterlijnen kunnen een groene basis delen en toch door hun banden van elkaar worden gescheiden.

ISO 14726 is in de eerste plaats geschreven voor maritieme omgevingen, dus beschouw het als referentie voor schepen en offshore-werkzaamheden en niet als algemene fabrieksnorm. Onshore-projecten in het Verenigd Koninkrijk en veel landen van het Gemenebest specificeren doorgaans BS 1710, terwijl Amerikaanse projecten A13.1 specificeren.

Het praktische verschil komt tot uiting in de chemische dienstverlening. Een zwavelzuurlijn is oranje onder A13.1 en violet onder de inhoudsgerichte schema's. Een operator die tussen taken wisselt, kan een regel verkeerd interpreteren precies op het moment dat het er toe doet. Daarom moet de projectspecificatie één standaard noemen en zich daaraan houden.

Labels, pijlen en afstanden die ervoor zorgen dat kleuren leesbaar blijven

Kleur trekt de aandacht, maar de legende en de pijl bevatten de feitelijke informatie. A13.1-labels benoemen de inhoud in gewone woorden, zoals "Koud water" of "Perslucht", en een pijl geeft de stroomrichting aan. Gevaarlijke lijnen kunnen een temperatuur, een druk of een pictogram toevoegen.

Grootte schaalt mee met de pijp. Meet de buitendiameter inclusief eventuele isolatiemantel, niet de kale leiding. Een buis van 6 inch omwikkeld met isolatie van 3 inch is in feite een buis van 12 inchch voor etiketteringsdoeleinden.

Plaatsing is net zo belangrijk als grootte. Breng een label aan op elke klep, bij aftakkingen, bij richtingsveranderingen, in de buurt van apparatuuraansluitingen en aan beide zijden van elke muur- of vloerdoorvoer. Op lange rechte stukken wordt in de gepubliceerde richtlijnen gewoonlijk om de 25 tot 50 voet een label gevraagd. Verticale leidingen moeten voorzien zijn van labels die leesbaar zijn vanaf de vloer of het platform waar mensen werken.

Raadpleeg deze handleiding voor meer informatie over hoe deze regels van toepassing zijn op kunststofsystemen labelen van PPR- en HDPE-systemen onder ANSI/ASME A13.1 .

Kleurcodering voor PPR- en HDPE-buis

Kunststof buis zorgt voor een complicatie: de buis zelf is gekleurd, en die kleur is niet hetzelfde als een inhoudslabel. Een groene PPR-leiding vertelt een technicus niet wat erin zit. Het label doet dat werk nog steeds.

PPR-buis wordt gewoonlijk geproduceerd in groen, wit of grijs en fabrikanten kunnen aangepaste kleuren leveren. De praktijk verschilt per land en per installateur, en dat is de reden waarom waarom PPR-buizen in verschillende kleuren worden geproduceerd neerkomt op identificatie en lokale conventies in plaats van op één mondiale regel. Voor het bouwen van loodgieterswerk, PPR-leiding voor warm en koud drinkwater is een typisch geval waarbij de kleur van de pijp, het label en de tekeningen allemaal overeen moeten komen.

Polyethyleen buis heeft strengere regels. ISO4427-2:2019 stelt dat blauwe leidingen, of zwarte leidingen met blauwe strepen, uitsluitend bedoeld zijn voor water voor menselijke consumptie. In hetzelfde document wordt opgemerkt dat geel en oranje gereserveerd zijn voor gastoepassingen, die onder de ISO 4437-serie vallen. Leidingen voor drukafvoer en riolering zijn zwart of zwart met bruine strepen.

Sommige leveranciers maken zwarte waterpijp zonder strepen, zoals HDPE-buis voor gemeentelijke watervoorziening . In dat geval zijn het label en de projectgegevens voorzien van de identificatie, dus controleer wat uw specificatie vereist voordat u bestelt.

Markering van begraven pijpleidingen: waar APWA-kleuren van toepassing zijn

Zodra een leiding ondergronds gaat, stopt A13.1 met aanbrengen en neemt een andere reeks kleuren het over. De American Public Works Association publiceert de Uniform Color Code die wordt gebruikt om ondergrondse nutsvoorzieningen te markeren vóór de opgraving.

Volgens de APWA-gids voor uniforme tijdelijke markering van ondergrondse voorzieningen , wijst de code kleuren als volgt toe:

• Rood voor elektriciteitsleidingen en verlichtingskabels
• Geel voor gas, olie, stoom en aardolie
• Oranje voor communicatie-, alarm- en signaallijnen
• Blauw voor drinkwater
• Groen voor riolen en afvoerleidingen
• Paars voor teruggewonnen water, irrigatie en mestleidingen
• Wit voor voorgestelde opgravingen en roze voor tijdelijke onderzoeksmarkeringen

Deze kleuren zijn bedoeld voor tijdelijke oppervlaktemarkeringen zoals verf, vlaggen en palen, niet voor het leidinglichaam. Toch komt dezelfde logica naar voren in de streepkleuren op plastic leidingen. Daarom voelen een blauwe streep op een waterleiding en een gele streep op een gasleiding vertrouwd aan voor kabelzoekers. Een begraven lijn zoals HDPE-buis voor ondergrondse aardgassystemen vertrouwt op beide lagen: de identificatiekleur op de pijp en de oppervlaktemarkeringen die erboven worden geplaatst voordat iemand gaat graven.

Fouten die een kleurcode ondermijnen

Bij de meeste markeerfouten gaat het niet om het kiezen van de verkeerde kleur. Ze komen voort uit de manier waarop het systeem daarna wordt onderhouden.

• Alleen op kleur vertrouwen. Sommige werknemers kunnen bepaalde kleuren niet van elkaar onderscheiden, dus elk label heeft geschreven inhoud en een stroompijl nodig.
• Labels ongewijzigd laten nadat een lijn is omgeleid of een andere bestemming heeft gekregen. Een "drinkwater"-label op een leiding die nu procesvloeistof transporteert, is een gevaar.
• Het toepassen van de verkeerde maatstaf voor het rechtsgebied. Lokale hulpverleners worden getraind volgens hun eigen regionale schema.
• Het gebruik van ondermaatse labels op buizen met een grote diameter, of het overslaan van labels bij muurdoorvoeringen en kleppen.
• De kleur van het leidinglichaam behandelen als vervanging voor een legende, vooral bij kunststofsystemen waar de kleurconventies per leverancier verschillen.

Een korte schriftelijke markeringsspecificatie voorkomt de meeste hiervan. Het moet de geldende norm benoemen, de kleur vermelden voor elke dienst in de faciliteit, het etiketformaat en de afstand tussen de etiketten definiëren en de verantwoordelijkheid voor het onderhoud toewijzen. Voeg labelbeoordeling toe aan elk veranderingsmanagementproces en aan jaarlijkse veiligheidsinspecties, zodat de markering waar blijft als de leidingen veranderen.